Chỉ có đề tài nào tôi thai nghén rỉ rả lâu ngày, và đề tài nào tôi thích hơn thì tác phẩm đó được tôi thương nhiều hơn, mà tôi cũng có cảm tưởng là mình viết truyện đó hay hơn nữa chớ”. Ông cho biết thêm: “Vai chánh trong Quán Tai Heo là thi sĩ Minh Phẩm (…). Trong câu chuyện có một bài thơ của anh ấy, bài thơ làm tôi xúc động tột độ”.

“Ý thơ” gợi nên “ý truyện” rồi hình thành truyện Quán Tai Heo. Nhân vật chính là Minh, một thi sĩ mới nỗi danh với bài thơ “Khoai ngọt bánh đắng” với cô nhân tình là một chiêu đãi viên tàn phai nhan sắc đang ấp ủ mộng hoàn lương, và với một nhóm nhỏ với vài ba văn nghệ sĩ chưa hoặc đang “mang thai” những đứa con tinh thần không hẹn ngày sinh nở, tình cờ hội ngộ tại quán ba thuộc hạng cá kèo: Quán Tai Heo. Rồi thảm hoạ được dự báo trước bất ngờ ập đến: con đường mới mở, “con đường đang thành hình” đã xoá sạch vết tích Quán Tai Heo, xoá luôn những ước vọng rất đời thường và cả những ước vọng rất dị thường của những mãnh đời một thời gắn bó với nó, hy vọng ở nó và muốn biến nó thành một địa chỉ bất tử…

Tác giả Bình-nguyên Lộc cho biết Minh trong truyện không phải là Minh Phẩm và bài thơ cũng được thay đổi đôi chút cho phù hợp với câu chuyện, và theo như lời của ông: “tất cả những chi tiết trong hầu hết tác phẩm của tôi đều là có thật ở khắp nơi mà tôi đã tìm đến, đã gặp hoặc tôi cũng là một vai trong những sự việc xảy ra, chớ tôi không bịa được chi tiết. Mà tôi chỉ bịa cốt truyện để trình bày cho phù hợp ý truyện của tôi, do tôi đã thu nhặt được những chi tiết cụ thể trong đời sống hằng ngày mà thôi”.