Số là rất tình cờ, tôi và anh Đoàn cùng dạy lớp mùa Hè ở trường Lutheran Pacific University tại Olympia, Washington State, tháng 6 năm 2001. Hai chúng tôi được xếp chung hai phòng sát nhau trong cư xá giáo sư trường đại học LPU và cũng là hai người Việt duy nhất ở đây.

Là người Việt gốc Hoa, nhưng nhà văn Lý Lan luôn tâm niệm: Gần cả cuộc đời gắn bó với Việt Nam, ý thức, văn hóa Việt Nam đã ăn sâu vào máu thịt, vào từng thói quen sinh hoạt hằng ngày.

Tôi nằm trên một cái giường trong bệnh viện, co quắp dưới lớp chăn mỏng. Một cô y tá lột áo của tôi ra. Cô ta nắm mép vải, giật mạnh và cơn đau làm tôi tê liệt. Tôi gần như không nhìn thấy gì nữa, cằm tôi như dính vào ngực và không thể ngóc đầu dậy. Hai tay tôi cũng không thể cử động. Tôi thấy đau khắp người, trên đầu, trên vai, trên lưng, trên ngực.

Hai nhà văn Nguyễn Thị Thu Huệ và Phan Triều Hải rời hội sách với một vali kéo rất to. “Vừa ra ngoài Lê Lợi mua vali xong, đã xác định vào hội sách là phải mua nhiều, nhưng không nghĩ lại phát sinh thêm cả một vali thế này. Không giảm giá nhiều như phố sách Đinh Lễ - Nguyễn Xí ngoài Hà Nội nhưng không mua không được, nhiều sách hay quá”.

PGS.TS Trần Hữu Tá đã đưa ra con số thống kê đáng giật mình như vậy tại hội thảo “Người Việt có mê đọc sách?” do Sachhay.com tổ chức tại Hội sách TPHCM lần V ngày 15/3. PGS.TS Trần Hữu Tá cũng so sánh với con số chỉ có 5% dân số đọc sách mà Trung Quốc đã từng báo động.

Nếu so sánh với những giai đoạn trước đây thì hiện nay Việt Nam đã có được nhiều sách và sách phong phú hơn rất nhiều. Nhưng không phải nhà xuất bản nào cũng đủ tâm, đủ tầm và đủ sự chỉn chu, thận trọng khi đưa ra một cuốn sách. Tình trạng vàng thau lẫn lộn khiến độc giả như chim chích lạc vào rừng.

Trong lời tựa cho cuốn Đông kinh Nghĩa Thục, cụ Nguyễn Hiến Lê than rằng: “. . .về phương diện văn hóa, ta đã kém xa Trung Hoa mà cũng thua xa cả Pháp. Hai ngàn rưỡi năm trước, Trung Hoa đã biết đặt ra một chức quan chuyên đi lượm những bài ca, bài hát trong dân gian, nhờ vậy họ mới có được một tập thi vào hàng cổ nhất thế giới.

Có thể nói tinh thần của hội sách năm nay là giới thiệu sách mới. Nhiều cuốn sách vừa "ra lò” đã cùng người đến ngay hội sách. Những cuốn sách mới đồng thời cũng là những cuốn sách hay mà những người làm sách trân trọng mang đến cho độc giả.

Trong khi một số người lo ngại về “cái sự đọc”, doanh thu từ sách vẫn tăng đều đặn: năm 2007 đạt 1.393 tỉ đồng, tăng trên 100% so năm 2006, nói “nôm na” là bình quân đầu người Việt Nam (vì không phải cả 85 triệu người đều đọc được sách) chi tiêu hơn 16.000 đồng/năm để mua sách

Lần đầu tiên, tại hội sách TPHCM lần 5, buổi giao lưu với nhóm dịch giả tủ sách "Tinh hoa tri thức thế giới" của Nhà xuất bản Tri Thức ngày 12.3 đã trở thành cuộc tranh luận sôi nổi giữa bạn đọc và các diễn giả.