Liên tục... phát triển!

Giữa tháng 5/2008, lại một lần nữa, công ty First New - Trí Việt liên tục "than trời" việc cuốn sách 7 thói quen thành đạt vừa xuất bản (XB) đã bị "luộc" ngay! Khác với các lần trước, cuốn sách lần này được "sản xuất" công phu hơn, kỹ thuật in ấn sắc nét, màu sắc bìa cũng "tươi sáng" không thua hàng thiệt!

Các đơn vị làm sách thật sự đau đầu vì giới làm sách lậu đã sở hữu những phương tiện kỹ thuật hiện đại nên không dừng lại ở những đầu sách bán chạy, đầu tư gọn nhẹ, bìa mỏng... mà đã "sờ" đến những sản phẩm bìa cứng, in nhũ vàng, in nổi, chi tiết phức tạp, thậm chí có cả... tem chống giả (!).

Giải pháp đầu tư lớn mà nhiều đơn vị làm sách từng áp dụng trước đây để hạn chế việc in lậu xem như phá sản. Vì thế, số đầu sách bị luộc ngày càng nhiều.

Từ đầu năm đến nay Công ty Trí Việt "thống kê" đã bị luộc hơn 20 đầu sách, NXB Trẻ ngấp nghé con số 40, Công ty Nhã Nam cũng tròm trèm 30 cuốn v. v...

Trong đó, những cuốn bìa cứng, tưởng kén người mua lại trở thành danh mục được in lậu đều đặn trong vòng một năm trở lại đây: Hồi ký Hillary Clinton, Cẩm nang bà mẹ và em bé, Từ điển cách dùng thì tiếng Anh, Sắp xếp nhà cửa theo phong thủy, Thế giới phẳng, Những nguyên tắc vàng CEO, Koler - bàn về tiếp thị, Từ tốt đến vĩ đại, Xây dựng để trường tồn... Riêng những ấn phẩm hút hàng trên thị trường, tốc độ sách in lậu cũng đuổi theo sát nút để kịp cung ứng.

Trước đây, thời gian tối thiểu để sách in lậu có mặt là từ 7-10 ngày, nay rút ngắn chỉ còn một nửa. NXB Trẻ vừa phát hành Cho tôi một vé đi tuổi thơ của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh vào dịp Hội sách khai mạc. Hội sách chưa kịp kết thúc thì thị trường Hà Nội đã có ngay sách giả! "Kỷ lục'' đáng nể nhất thuộc về bộ sách Phút nhìn lại mình, Quà tặng kỳ diệu của NXB Trẻ và First New phát hành, vừa ''xuất xưởng" thì ngay hôm sau đã có đến... 3 nơi cùng luộc!

Do đặc điểm thị trường, nguồn sách in chính thức phía Nam chưa kịp ra Bắc phát hành đã có hàng giả nhanh chân thế chỗ. Do mức đầu tư chỉ bằng 30%-40% so với sách thật nên sách giả dễ dàng len vào các đại lý phát hành, nhà sách lớn các tỉnh thành phía Bắc.

Sau 3 năm thực hiện công ước Bern, chi phí mua bản quyền của các NXB trung bình từ 500-4.000 USD/một đầu sách, cộng tiền biên dịch, in ấn, nộp quản lý phí... đã đẩy khoảng cách chi phí đầu tư giữa sách thật và sách giả ngày càng xa. Mức chiết khấu cho các đại lý từ 40%-70% đã đánh bật sách thật ra khỏi nhiều kệ sách đang bày bán.

Những cuốn bìa cứng tưởng kén người mua lại trở thành danh mục được in lậu đều đặn (Ảnh: Cuốn Hồi ký Hillary Clinton (trái) và cuốn Cẩm nang bà mẹ và em bé)

Đôi cách kêu cứu

Bà Quách Thu Nguyệt, Giám đốc NXB Trẻ cho biết, những nỗ lực nhằm hạn chế tình trạng sách lậu gần như đã bị... tê liệt, khi giới XB có thông tin về việc nhưng gương mặt đen cỡ bự bắt đầu "Nam tiến".

Việc đối phó bằng cách phát hành đồng loạt ở các tỉnh thành cùng một thời điểm nay cũng không còn... hiệu quả. Những vụ việc vi phạm được cơ quan chức năng phát hiện, xử phạt trong thời gian qua là không đủ sức răn đe. Trước "tình cảnh" này, các đơn vị XB quyết định thay đổi cách... kêu cứu.

Cũng theo bà Quách Thu Nguyệt, hiện NXB Trẻ dự kiến phối hợp các đơn vị bị hại, cùng cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan truyền thông... tổ chức một cuộc triển lãm sách giả quy mô lớn nhất từ trước tới nay. Lần đầu tiên, các đơn vị XB sẽ công khai cụ thể những thiệt hại do nạn sách giả gây ra về kinh tế và cả về uy tín với các đối tác nước ngoài trong việc đàm phán mua bản quyền.

Không chỉ minh bạch những chi tiết thật - giả trong mắt người đọc, các đơn vị còn tổ chức hội thảo, toạ đàm theo chủ đề trên để tạo ý thức cho người đọc. Một trong những điểm nhấn của triển lãm là việc vạch mặt chỉ tên những gương mặt đen, những địa chỉ đen, những vụ án in lậu đã được cơ quan chức năng phát hiện. Thời gian triển lãm dự kiến trong 4 ngày từ 23 - 27/6/2008 tại Nhà văn hoá Thanh niên TP.HCM, sau đó triển lãm sẽ tiếp tục ở Hà Nội.

Đây hoàn toàn không phải là một giải pháp, những đơn vị làm sách chân chính chỉ một lần nữa gióng lên hồi chuông báo động, mong được sự hợp tác, hỗ trợ từ nhiều phía để ngăn chặn tệ nạn sách lậu.

Cẩm Lệ