"NXB Trẻ không thể không tăng giá vì hiện nay giá giấy tăng cao, nếu tái bản giữ nguyên giá cũ thì không bù lỗ nổi" - bà Quách Thu Nguyệt, giám đốc NXB Trẻ, phân trần với chúng tôi về tình hình giá sách hiện nay.

Không chỉ có truyện "best-seller" của Nguyễn Ngọc Tư, loạt truyện "kinh điển" của Nguyễn Nhật Ánh dành cho tuổi mới lớn trong nhiều năm nay cũng đã phải tăng giá bìa 20-30% trong đợt tái bản vào mùa hè này. "Trừ những truyện mới in như Tôi là Bêtô, Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ, còn lại các truyện in từ trước của Nguyễn Nhật Ánh đều phải tăng giá bìa trong lần tái bản, vì giá giấy hiện nay đã khác trước rất nhiều" - bà Thu Nguyệt cho biết.

Không thể không tăng...

Song song với NXB Trẻ, từ sau Hội sách TP.HCM 2008 tổ chức hồi tháng ba, NXB Văn Nghệ cũng phải tăng giá một số sách mới xuất bản. Ông Nguyễn Đức Bình - giám đốc NXB Văn Nghệ, thừa nhận: "Chúng tôi đã phải tăng giá bìa 10% cho khoảng 5-7 tựa sách trong thời gian qua, vì giá giấy cộng với công in chiếm 1/3 trong cấu thành giá một bản sách, không thể không tăng trong tình hình hiện nay".

Cũng theo ghi nhận của ông Bình, giá chiết khấu cho phát hành hiện cũng tăng. "Vừa rồi phía phát hành đã đề nghị giá chiết khấu 47% cho hình thức "mua đứt bán đoạn" cũng là một yếu tố góp phần làm gia tăng giá sách". Chia sẻ với ý kiến này, bà Kiều Kim Loan - đại diện NXB Phụ Nữ tại TP.HCM - nêu ý kiến: "Các đơn vị phát hành nên chia sẻ với nhà làm sách trong thời buổi giá cả đang tăng để bạn đọc không bị thiệt thòi nhiều". Bà Loan cho biết thêm: "Trong điều kiện giá giấy và công in sách đã tăng lên 20%, NXB Phụ Nữ hiện đã tăng giá bìa các sách mới 5-10%. Nhưng với các sách tái bản thì chưa tăng giá. Điều này đồng nghĩa với NXB đang chịu giảm lãi với các sách tái bản".

"Giảm lãi là chắc chắn - ông Đức Bình khẳng định - bởi nếu tăng giá với sách tái bản phải làm lại bìa, lại tốn thêm chi phí, nếu tính vào sách để bạn đọc chịu hết thì thiệt thòi nhiều kéo theo sức mua giảm, do vậy NXB Văn Nghệ cũng đang tự chịu giảm lãi đối với các sách tái bản để duy trì sức mua".

Tìm hướng ra và… chịu đựng

Ông Dương Thanh Hoài - đại diện Công ty Nhã Nam tại TP.HCM - cho biết "các kế hoạch làm sách của Công ty Nhã Nam phải điều chỉnh vì tình trạng tăng giá trên thị trường". Sự điều chỉnh ở đây được lý giải theo phương châm: bám sát thị trường, không đầu tư vào các sách ít thu hút người đọc và chậm quay vòng vốn. Hiện Nhã Nam đã có vài tựa phải tăng giá bìa ở mức nhẹ: 7-8%. Tuy nhiên, theo dự tính của giới làm sách, giá giấy tại VN sẽ còn tăng 20-30% trong thời gian sắp tới. Do vậy, không ai chắc là giá sách sẽ còn "trượt" đến đâu.

Trong điều kiện đó, việc bán sách giảm giá đến tận tay người đọc được xem như một biện pháp giữ khách hàng của các đơn vị làm sách.

NXB Trẻ, sau chương trình kết hợp với Công ty Phát hành sách Khánh Hòa thực hiện chương trình "Tháng bán hàng khuyến mãi sách NXB Trẻ” tại Nha Trang hồi tháng năm, hiện đang tổ chức tuần lễ sách tại TP.HCM. Bà Quách Thu Nguyệt cho biết kế hoạch ứng xử với tình hình tăng giá của NXB Trẻ: "Từ nay đến cuối năm, chúng tôi sẽ tăng cường bán sách trực tiếp cho người đọc, sắp tới sẽ làm một điểm nữa ở đường Lê Quang Định. Trong tình hình tăng giá, chỉ có bán trực tiếp cho khách hàng mới giảm được chiết khấu, duy trì sức mua của người đọc". Tuy nhiên, bà Nguyệt cũng nhìn nhận những nỗ lực đó cũng chỉ là "hoạt động ngắn hạn", và hầu hết thời gian trong năm khách hàng vẫn mua tại các hệ thống phát hành - nơi đang bán sách với giá bìa đang tăng cao như đã phân tích.

Trong suốt quí 2 vừa qua, nhà sách Quang Minh đề ra chủ trương chưa tăng giá sách và phải tự tìm lối ra trong tình trạng giá giấy tăng bằng cách đổi giấy in. "Lúc trước chúng tôi in sách bằng giấy trắng Tân Mai, nay một số tựa phải đổi qua dùng giấy thủ công có cùng chất lượng để giảm bớt chi phí” - ông Nguyễn Hữu Cứ nói. Đến nay, Quang Minh có khoảng mười tựa phải áp dụng cách này để không tăng giá.

Một giám đốc phát hành sách tại thị trường Hà Nội cho chúng tôi biết: tình hình chịu đựng đang rất căng, một số đơn vị vay tiền mua tác quyền và làm sách đến giờ đều chùn tay.

Và như vậy với cách bán sách trực tiếp cho bạn đọc như NXB Trẻ thì phải tăng chi phí tổ chức, còn tự giảm số lượng như Quang Minh, giảm lãi như các đơn vị khác cũng đang chịu đựng sức ép ngày một lớn từ tốc độ tăng giá thị trường.

LAM ĐIỀN